Việc cố định và giữ yên thú cưng khi tiến hành chụp X-quang có vai trò đặc biệt quan trọng trong thú y. Một tư thế cố định tốt không chỉ đảm bảo chất lượng hình ảnh mà còn giúp giảm thiểu rủi ro cho cả thú cưng và nhân viên kỹ thuật.
Thông thường, người hỗ trợ mặc trang phục bảo hộ (áo và găng chì) có thể trực tiếp giữ yên thú cưng bằng tay. Tuy nhiên, phương pháp cố định bằng tay nên được hạn chế tối đa, bởi ở nhiều nơi trên thế giới, việc này chỉ được cho phép trong những điều kiện đặc biệt được quy định rõ ràng.
Thay vào đó, các biện pháp cố định hóa học, như sử dụng thuốc an thần hoặc gây mê ngắn hạn, thường được khuyến nghị khi điều kiện sức khỏe của thú cưng cho phép. Việc sử dụng thuốc an thần mang lại nhiều lợi ích:
Trong nhiều trường hợp, nhất là với thú nhỏ, các công cụ hỗ trợ như bao cát, băng keo và đệm xốp có thể giúp cố định tư thế một cách hiệu quả. Khi đã quen với các phương pháp này, bạn có thể hoàn tất quá trình chụp X-quang trong khoảng thời gian tương đương như khi cố định thủ công bằng tay. Thậm chí, cách này còn an toàn hơn do hạn chế tối đa nguy cơ gây thương tích cho người và động vật.
Để hạn chế tối đa chuyển động của thú cưng bác sĩ và kỹ thuật viên có thể:
Thông thường, sử dụng thuốc an thần vẫn được ưu tiên hơn, miễn là không có chống chỉ định về y tế.
Việc xuất hiện các hệ thống DR giúp hình ảnh hiện ra nhanh chóng ngay sau khi chụp, nhưng đôi khi lại làm tăng số lượng ảnh chụp trong một buổi chụp hình. Vì không mất thời gian xử lý ảnh như các hệ thống cũ (như phim hoặc CR), nhân viên kỹ thuật thường có xu hướng chụp nhiều lần để chỉnh sửa tư thế tốt hơn. Điều này lại làm tăng lượng tia X tiếp xúc với cả thú cưng và người hỗ trợ, đặc biệt khi sử dụng phương pháp cố định thủ công.
Vì thế, chỉ cần dành thêm vài giây đầu tiên để sắp xếp tư thế chuẩn ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế đáng kể các lần chụp lại và giảm nguy cơ phơi nhiễm bức xạ.
Việc đặt tư thế chính xác khi chụp X-quang là cực kỳ quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chẩn đoán chính xác bệnh lý. Một tư thế sai có thể dẫn tới chẩn đoán sai hoặc không thể phát hiện được các tổn thương.
Một ví dụ điển hình là chụp X-quang lồng ngực ở chó và mèo. Việc chụp đủ cả hai bên nằm nghiêng trái và phải luôn được khuyến nghị. Bởi vì khi nằm nghiêng, chất lỏng và xẹp phổi ở bên dưới diễn ra nhanh chóng, làm tăng mật độ cản quang tại vùng phổi dưới và có thể che giấu các nốt mềm hay khối u tiềm ẩn.
Khối u phổi “ẩn”, chó
Khối u lớn ở thùy giữa phổi phải: Hình chiếu bụng-lưng (ảnh giữa) cho thấy sự hiện diện của một vùng mờ dạng phế nang/khối mô mềm tại thùy giữa phổi phải, nhưng hoàn toàn không thấy rõ trên hình chiếu bên phải (ảnh bên phải). Tuy nhiên, khối u được quan sát rất rõ trên hình chiếu bên trái (ảnh bên trái). Tổn thương này có thể đã bị bỏ sót hoàn toàn nếu chỉ chụp X-quang duy nhất ở tư thế nằm nghiêng phải.
(Ảnh minh họa: Dr. Timothy Manzi)
Tương tự, những tổn thương vùng môn vị sẽ dễ được phát hiện hơn trên tư thế nằm nghiêng trái khi chụp ổ bụng. Vì vậy, trong thú nhỏ, bộ chụp ba tư thế được coi là tiêu chuẩn khi thăm khám vùng bụng.
Một ví dụ khác liên quan đến chẩn đoán loạn sản khớp háng (hip dysplasia). Nếu chân của thú cưng bị giạng ra quá mức, cổ xương đùi sẽ có vẻ dày lên giả tạo, dễ nhầm lẫn với hình ảnh gai xương, dẫn đến chẩn đoán sai.
Trong các trường hợp chấn thương cột sống cấp tính gây đau nhiều, việc không gây mê trước khi chụp sẽ khiến việc định tư thế đúng rất khó khăn và gây đau đớn, làm giảm khả năng quan sát rõ các cấu trúc cần chẩn đoán.
Việc hiểu và thực hành đúng các kỹ thuật cố định thú cưng khi chụp X-quang sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng hình ảnh, đảm bảo an toàn và giúp việc chẩn đoán trở nên chính xác, hiệu quả hơn.
Zalo 
