Bạch cầu trung tính (Neutrophil) là thành phần chính trong hệ miễn dịch bẩm sinh, đóng vai trò “lực lượng phản ứng nhanh” trong phản ứng viêm cấp tính. Mặc dù chỉ tồn tại trong máu ngoại vi từ 6 đến 12 giờ, neutrophil trải qua một quá trình phát triển phức tạp và có tổ chức từ tủy xương, đến máu, rồi đến vị trí viêm – thực hiện chức năng bảo vệ – trước khi bị loại bỏ theo một chu kỳ sinh học chặt chẽ. Quá trình này gồm ba giai đoạn chính: biệt hóa – hoàn thiện – thực hiện chức năng, mỗi giai đoạn mang đặc điểm hình thái và sinh học riêng, có giá trị cao trong xét nghiệm và chẩn đoán huyết học.
Toàn bộ tế bào máu, bao gồm neutrophil, đều có nguồn gốc từtế bào gốc tạo máu (Hematopoietic Stem Cell – HSC, CD34⁺) trong tủy xương. Quá trình sản xuất bạch cầu hạt được gọi là **granulopoiesis*, biệt hóa lần lượt thành tế bào tiền thân dòng tủy chung (CMP), sau đó là Myeloblast (Tủy bào) → Promyelocyte (Tiền tủy bào) → Myelocyte (Tủy bào thứ cấp).
Từ Metamyelocyte, tế bào phát triển tiếp thành Band neutrophil→ Segmented neutrophil. Đây là chuỗi chuyển tiếp từ tế bào non chưa có chức năng miễn dịch đến tế bào trưởng thành có khả năng tiêu diệt vi sinh vật. Trong giai đoạn này, neutrophil bắt đầu hình thành các đặc điểm hình thái học quan sát được dưới kính hiển vi, đồng thời tích lũy dần các hạt bào tương (granules) chứa enzyme kháng khuẩn.
Thời gian và vị trí : Quá trình chuyển tiếp từ nhóm tế bào có khả năng phân chia (myeloblast, progranulocyte, myelocyte) và nhóm không phân chia (metamyelocyte, band và segmented neutrophils) mất khoảng 3-4 ngày ở chó và 6 ngày ở chó, mèo, động vật nhai lại từ tiền thân sớm nhất. Các tế bào bạch cầu hạt được giữ lại trong tủy xương nhờ nồng độ cao của yếu tố SDF-1α.
Khi đã trưởng thành, neutrophil biểu hiện thụ thể CXCR2⁺ và được giải phóng khỏi tủy xương để đi vào máu ngoại vi. Tại đây, chúng tồn tại dưới hai dạng chính:
Trong tuần hoàn, neutrophil cũng được phân bố thành hai nhóm:
Ở mèo, nhóm bám thành có thể nhiều gấp 2–3 lần nhóm lưu hành, ảnh hưởng đáng kể đến việc đánh giá chỉ số trên công thức máu. Sau khi di chuyển đến mô viêm và hoàn thành nhiệm vụ, neutrophil sẽ được loại bỏ sinh học thông qua tín hiệu trục CXCR4–CXCL12 như một cơ chế tự nhiên nhằm giữ ổn định nội môi.
⏱ Tuổi thọ:
Trong máu: 6–12 giờ
Tại mô viêm: 1–2 ngày (nếu không bị chết sớm do độc tố)
Neutrophil là một trong những tế bào miễn dịch chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của nhịp sinh học ngày đêm (circadian rhythm). Dưới sự điều phối của các gen như CLOCK, BMAL1, PER, CRY, số lượng và hoạt tính của neutrophil dao động rõ rệt:
Khi nhịp sinh học bị rối loạn (do tuổi cao, stress, bệnh mạn tính…), neutrophil có thể bị huy động không đúng thời điểm hoặc không được dọn sạch hiệu quả → dẫn đến viêm mạn, rối loạn miễn dịch và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
⏰TUỔI THỌ
Neutrophil có tuổi thọ ngắn nhất trong số các loại bạch cầu trong máu lưu hành, thường là
+ 10-11 giờ ở ngựa;
+ 4.1-6.7 giờ ở chó
Khi già đi, chúng rời khỏi tuần hoàn và trải qua quá trình chết tế bào theo chương trình (apoptosis). Tuổi thọ của chúng có thể kéo dài hơn dưới tác động của viêm hoặc vi sinh vật.
Nguồn Tham khảo
Zalo 
